Machineveiligheid

Machineveiligheid en machine RI&E: veilige machines en arbeidsmiddelen

Wil je een machine RI&E laten opstellen? Werken met machines brengt risico's met zich mee, zoals beknelling, snijden, vallende delen of het onverwacht opstarten van een machine. ArboVeiligheid beoordeelt per machine de risico's, adviseert over beveiligingen en LOTOTO-procedures en helpt je om je machinepark veilig te houden.

Conform Arbowet

Binnen 48 uur contact

Landelijke dekking

Kerndeskundigen in eigen dienst

Deze opdrachtgevers gingen je voor

AIC Visser
Alliander
Bouwbedrijf Frank Wielink
De Fryske Marren
De Jong
Firda
Mateboer
Noardeast-Fryslan
PRO Dokkum
Rentex
Stertil
Timmerfabriek De Jong
Trouw nutrition
Watersport online
Machine RI&E en LOTOTO steeds belangrijker

Achtergrond

Wat is een machine RI&E?

Met een machine RI&E beoordelen we per machine of arbeidsmiddel welke gevaren er zijn en of de genomen maatregelen voldoende zijn. We kijken onder meer naar:

✓  Afschermingen en beveiligingen
✓  Noodstoppen en besturingssystemen
✓  Onderhoud, storingen verhelpen en reinigen
✓  Instructies, markeringen en vaardigheid van gebruikers
✓  Gekoppelde machines en aanpassingen na aankoop

Het verschil

CE-markering, risicobeoordeling en machine-RI&E

Deze drie begrippen worden vaak door elkaar gebruikt, maar ze horen bij verschillende partijen en momenten.

CE-markering

Met de CE-markering verklaart de fabrikant dat de machine voldoet aan de Machinerichtlijn (2006/42/EG). Vanaf 20 januari 2027 is dat de Machineverordening (EU) 2023/1230. De markering gaat over de machine zoals die is ontworpen en geleverd, niet over de manier waarop jij hem gebruikt.

Risicobeoordeling van de fabrikant

Voordat een machine op de markt komt, beoordeelt de fabrikant de risico's van het ontwerp, meestal volgens NEN-EN-ISO 12100. De uitkomst staat in het technisch dossier en is terug te zien in de beveiligingen, de waarschuwingen en de gebruiksaanwijzing.

Machine-RI&E van de werkgever

De werkgever beoordeelt hoe de machine in de eigen situatie wordt gebruikt: de plaatsing, de bediening, het onderhoud, het opheffen van storingen en de combinatie met andere machines. Dat volgt uit de Arbowet en hoofdstuk 7 van het Arbobesluit, los van de CE-markering.

Een CE-markering is dus een goed vertrekpunt, maar geen garantie dat het werken met de machine in jouw bedrijf veilig is.

Bestaande machines

Bestaande machines en aanpassingen beoordelen

Veel bedrijven werken met machines die al jaren meegaan, soms van vóór de invoering van de CE-markering in 1995, of met machines die zijn aangepast of gekoppeld tot een productielijn. Ook voor die machines is de werkgever verantwoordelijk voor een veilige situatie.

Machines zonder CE-markering moeten minimaal voldoen aan de eisen voor arbeidsmiddelen uit het Arbobesluit, die gebaseerd zijn op de Europese arbeidsmiddelenrichtlijn (2009/104/EG). Bij de beoordeling van een bestaande machine kijken we onder meer naar:

✓  Afschermingen van bewegende delen en het risico op beknelling, snijden, pletten en meesleuren
✓  Noodstoppen en het voorkomen van onverwacht starten
✓  Bedieningsorganen en de besturing
✓  Toegang voor onderhoud en het veilig opheffen van storingen (LOTOTO)
✓  Waarschuwingen, instructies en de staat van onderhoud

Wanneer is een aanpassing ingrijpend?

Een aanpassing aan een machine betekent niet automatisch dat een volledige nieuwe CE-procedure nodig is. Dat hangt af van de aard en de omvang van de wijziging. Ontstaan er door de aanpassing nieuwe gevaren, of neemt een bestaand risico toe op een manier die de fabrikant niet heeft voorzien, dan kan sprake zijn van een ingrijpende wijziging. Wie de machine aanpast, krijgt dan de verplichtingen van een fabrikant. Bij twijfel beoordelen we samen met jou de wijziging en de gevolgen ervan.

Onze diensten

Onze diensten voor machineveiligheid

Van machine RI&E tot procedures op de werkvloer: wij helpen je om je machines aantoonbaar veilig te maken en te houden.

Machine RI&E

We beoordelen per machine de risico's en leggen de bevindingen vast in een helder rapport met prioriteiten en concrete maatregelen.

LOTOTO-procedures

We stellen procedures op voor het veilig afsluiten en vergrendelen van energiebronnen bij onderhoud, reiniging en storingen.

Gekoppelde en aangepaste machines

Worden machines aan elkaar gekoppeld of aangepast? Dan beoordelen we of de situatie nog veilig is en welke stappen nodig zijn.

Werkinstructies

Heldere, visuele werkinstructies voor bediening, reiniging en onderhoud, zodat medewerkers weten hoe ze veilig werken.

NEN 3140-keuringen

Gecertificeerde keurmeesters keuren elektrische arbeidsmiddelen volgens NEN 3140, zodat je ook aan de elektrische veiligheid voldoet.

Toolbox en voorlichting

Met praktische toolboxmeetings maken we medewerkers bewust van de risico's van de machines waarmee zij werken.

Werkwijze

Zo pakken we de machine RI&E aan

01

Inventarisatie

We brengen je machinepark en de manier van werken in kaart.

02

Risicobeoordeling

Per machine beoordelen we de gevaren en de bestaande maatregelen.

03

Maatregelen en procedures

We adviseren over verbeteringen en stellen procedures en instructies op.

04

Borging

Met voorlichting en periodieke controle blijft je machinepark veilig.

Waarom ArboVeiligheid

Waarom ArboVeiligheid voor machineveiligheid?

Onze veiligheidskundigen kennen de praktijk van productiebedrijven en werkplaatsen. We geven advies dat technisch klopt én werkbaar is op de vloer.

✓  Praktische maatregelen in plaats van dikke rapporten
✓  Ervaring in productie, industrie en techniek
✓  Te combineren met NEN 3140-keuringen
✓  Eén aanspreekpunt voor RI&E, metingen en keuringen
✓  Landelijke dekking

Neem contact op  →

Arbeidsinspectie

Eis tot naleving ontvangen?

Heeft de Arbeidsinspectie een eis tot naleving opgelegd omdat machines niet goed zijn beveiligd of de risico's niet zijn beoordeeld (hoofdstuk 7 Arbobesluit)? Dan moet je binnen de gestelde termijn laten zien wat je hebt gedaan. Lees wat de inspectie meestal vraagt en hoe je het aanpakt.

Lees wat je moet doen  →
Afra Haarsma, gecertificeerd hoger veiligheidskundige bij ArboVeiligheid

Wie voert de beoordeling uit

Afra Haarsma

Gecertificeerd hoger veiligheidskundige (HVK) & CCSE

Afra voert de beoordeling zelf uit en denkt praktisch mee over maatregelen die passen bij je organisatie. Ze richt zich op arbeidsveiligheid: machines, explosieveiligheid, werken op hoogte en ongevalsonderzoek.

Meer over ons →

FAQ

Veelgestelde vragen over machineveiligheid

Is een machine RI&E verplicht?

De RI&E is verplicht voor iedere werkgever en moet alle risico's in de organisatie omvatten, dus ook die van machines. Een aparte machine RI&E is de gangbare manier om deze risico's per machine goed in kaart te brengen en aan te tonen dat je aan het Arbobesluit voldoet. De machine RI&E vormt zo een verdieping op je RI&E.

Wat is LOTOTO?

LOTOTO staat voor lock-out, tag-out, try-out. Voordat er onderhoud of reiniging plaatsvindt, worden de energiebronnen van een machine afgesloten en vergrendeld (lock-out), gemarkeerd met een label (tag-out) en gecontroleerd op een veilige, energieloze toestand (try-out).

Mijn machine heeft een CE-markering. Is hij dan veilig?

Niet per se. De CE-markering betekent dat de machine bij levering aan de eisen voldeed. Door slijtage, aanpassingen, koppeling met andere machines of de manier van gebruik kunnen er alsnog risico's ontstaan. Daarom blijft een beoordeling in de praktijk nodig.

Wat verandert er met de Machineverordening?

Vanaf 20 januari 2027 geldt de Europese Machineverordening in plaats van de Machinerichtlijn. Die besteedt onder meer meer aandacht aan software, digitale veiligheid en ingrijpende aanpassingen van machines. Vooral bedrijven die machines aanpassen of samenstellen moeten zich hierop voorbereiden.

Hoe vaak moet ik de veiligheid van machines beoordelen?

In ieder geval bij aanschaf, na aanpassingen en bij een nieuwe manier van werken. Arbeidsmiddelen die door slijtage onveilig kunnen worden, moeten daarnaast periodiek worden gecontroleerd. De frequentie hangt af van het type machine en het gebruik.

Wat is een nadere inventarisatie machineveiligheid?

Een beoordeling per machine of productielijn van de risico's, de beveiligingen en de manier van werken, als uit de RI&E blijkt dat de algemene beoordeling niet volstaat. Het Arbobesluit (hoofdstuk 7) verplicht de werkgever om te zorgen dat arbeidsmiddelen veilig zijn. Een machine-RI&E is de gebruikelijke vorm van deze nadere inventarisatie.

Een machine RI&E laten opstellen?

Neem vrijblijvend contact op. We kijken graag mee naar je machinepark en bespreken welke aanpak bij jouw organisatie past. Je hoort binnen 48 uur van ons.

Adviseurs van ArboVeiligheid in een werkplaats