Fysieke belasting
Fysieke belasting onderzoeken en verminderen
Tillen, duwen, trekken, repeterend werk of een ongunstige werkhouding: te veel fysieke belasting leidt tot klachten aan rug, nek, schouders en armen, en tot verzuim. Met een onderzoek naar fysieke belasting brengen we de belasting objectief in kaart met erkende methoden zoals NIOSH, KIM en HARM, en adviseren we over praktische maatregelen.
Erkende methoden
Concreet verbeteradvies
Landelijke dekking
Arbeidshygiënist in eigen dienst
Deze opdrachtgevers gingen je voor

Achtergrond
Waarom fysieke belasting beoordelen?
Klachten aan het bewegingsapparaat behoren tot de belangrijkste oorzaken van verzuim. Ze ontstaan vaak geleidelijk, door te zwaar of te vaak tillen, herhalende bewegingen of langdurig in dezelfde houding werken. Overbelaste medewerkers raken bovendien sneller vermoeid en maken meer fouten. Door de belasting tijdig te beoordelen, kun je gericht maatregelen nemen. We kijken onder meer naar:
✓ Tillen en dragen van lasten
✓ Duwen en trekken van karren, kooien en pallets
✓ Repeterend hand-armwerk, zoals inpakken en assembleren
✓ Ongunstige werkhoudingen, langdurig staan of zitten
✓ Beeldschermwerk en de inrichting van werkplekken
Komt er uit de RI&E een actiepunt voor tillen, duwen, trekken of repeterend werk? Dan volgt meestal een nadere inventarisatie fysieke belasting, waarbij de belasting met een methode als NIOSH, KIM of HARM wordt beoordeeld. Lees meer over de nadere inventarisatie en verdiepende RI&E.
Methoden
Hoe wij fysieke belasting beoordelen
We observeren het werk in de praktijk en beoordelen de belasting met wetenschappelijk onderbouwde methoden. Zo krijg je een objectief oordeel in plaats van een gevoel.
NIOSH
Tillen
Met de NIOSH-methode berekenen we het aanbevolen maximale tilgewicht voor een specifieke tiltaak. Onder ideale omstandigheden is dat 23 kg, maar factoren zoals afstand, hoogte, draaien en frequentie verlagen die grens vaak flink.
KIM
Tillen, dragen, duwen en trekken
Met de Key Indicator Method (KIM) beoordelen we tillen, dragen, duwen en trekken over een hele werkdag. De methode houdt rekening met gewicht, houding, duur, frequentie en de omstandigheden op de werkplek.
HARM
Repeterend werk
Met HARM, de Hand Arm Risico-beoordelingsMethode, beoordelen we het risico op klachten aan hand, arm, nek en schouder bij herhalend werk, zoals inpakken, assembleren of orderpicken.
Per belastende factor
Welke methode past bij welk werk?
Er is geen methode die alles beoordeelt. De keuze hangt af van de werkzaamheden en de risicofactoren die een rol spelen. Meestal beginnen we met een screening, bijvoorbeeld met de Key Indicator Methods (KIM). Blijkt daaruit een verhoogd risico, of gaat het om een specifieke taak, dan gebruiken we een methode die daar beter bij past. Hieronder staan per belastende factor de methoden die we toepassen.
Tillen en dragen
De NIOSH-methode voor een enkele tiltaak en Multi-NIOSH bij meerdere tiltaken. KIM tillen en dragen als screening over de hele werkdag. MAC (Manual handling Assessment Charts) voor een snelle beoordeling van tillen, dragen en tillen met twee personen. Het Mainz-Dortmunder Dosismodel voor de opgetelde rugbelasting over een werkdag.
Duwen en trekken
KIM trekken en duwen voor karren, kooien, palletwagens en rolcontainers. Met de Snook-tabellen en de tabellen van Liberty Mutual toetsen we duw- en trekkrachten aan waarden die voor de meeste medewerkers aanvaardbaar zijn.
Repeterend werk
KIM repetitief werk als screening. HARM voor herhalende hand-arm-schoudertaken. ART (Assessment of Repetitive Tasks) en de OCRA-checklist voor herhalende taken met de armen, en de Strain Index voor de belasting van hand en pols.
Werkhoudingen
KIM extreme houdingen als screening. RULA voor nek, schouders en armen, REBA voor het hele lichaam en OWAS voor werk waarbij de houding vaak wisselt.
Staan, knielen en beeldschermwerk
Richtlijnen voor langdurig staan en geknield werken, en de VerV-tool voor staand werk. Voor beeldschermwerk voeren we een werkplekonderzoek uit.
Zorg, kracht en totaalbeeld
De Tilthermometer, PTAI en de MAPO-index voor het verplaatsen van cliënten en patiënten. KIM lichaamskracht en EN 1005-3 voor de kracht die een taak vraagt. Voor een totaalbeeld van een functie gebruiken we EAWS of de Quick Exposure Check.
Welke methode het meest geschikt is, bepalen we na de intake en de observaties op de werkvloer. In het rapport staat per taak welke methode is gebruikt en waarom.
Onze diensten
Waarmee we je helpen
Werkplekonderzoek
We observeren het werk in de praktijk en brengen werkhoudingen, tilhandelingen en herhalende bewegingen objectief in kaart.
Tilberekeningen
Met de NIOSH-methode berekenen we per tiltaak of het gewicht en de omstandigheden verantwoord zijn.
Duwen, trekken en repeterend werk
We beoordelen duw- en trekbelasting met KIM en herhalend hand-armwerk met HARM.
Beeldschermwerkplekken
We beoordelen de inrichting en instelling van beeldschermwerkplekken, op kantoor en thuis. Lees meer over het werkplekonderzoek beeldschermwerk.
Ergonomisch advies
Praktisch advies over hulpmiddelen, werkhoogtes, de inrichting van werkplekken en taakafwisseling.
Voorlichting en training
Met een praktische toolboxmeeting of training leren medewerkers verantwoord tillen en werken.
Werkwijze
Zo verloopt een onderzoek naar fysieke belasting
01
Intake
We bespreken de werkzaamheden, functies en eventuele klachten.
02
Observaties
We bekijken het werk in de praktijk en leggen houdingen en handelingen vast.
03
Beoordeling
We beoordelen de belasting met NIOSH, KIM, HARM of andere passende methoden.
04
Rapport en advies
Je ontvangt de bevindingen en concrete maatregelen om de belasting te verlagen.
Arbeidsinspectie
Eis tot naleving ontvangen?
Heeft de Arbeidsinspectie een eis tot naleving opgelegd omdat tillen, duwen, trekken of repeterend werk niet is beoordeeld (artikel 5.2 Arbobesluit)? Dan moet je binnen de gestelde termijn laten zien wat je hebt gedaan. Lees wat de inspectie meestal vraagt en hoe je het aanpakt.

Wie voert het onderzoek uit
Jelmer Mook
Gecertificeerd arbeidshygiënist & veiligheidskundige
Jelmer voert de metingen en beoordelingen zelf uit, van de meetstrategie tot het rapport. Hij richt zich op gezond werken: gevaarlijke stoffen, geluid, trillingen, binnenmilieu en fysieke belasting.
FAQ
Veelgestelde vragen over fysieke belasting
Wat is fysieke belasting op de werkplek?
Fysieke belasting zijn alle lichamelijke inspanningen die medewerkers tijdens hun werk leveren, zoals tillen, duwen, trekken, bukken, reiken en langdurig staan of zitten. Te hoge of verkeerde belasting kan leiden tot klachten aan rug, nek, schouders en gewrichten.
Wat is het maximale tilgewicht op het werk?
De wet noemt geen vast maximumgewicht. Met de NIOSH-methode wordt per tiltaak een aanbevolen grens berekend. Onder ideale omstandigheden is dat 23 kg, maar bij tillen ver van het lichaam, laag of hoog, met draaien of vaak achter elkaar ligt de grens vaak een stuk lager.
Welke methoden gebruiken jullie?
We gebruiken erkende, wetenschappelijk onderbouwde methoden: NIOSH voor tillen, de Key Indicator Method (KIM) voor tillen, dragen, duwen en trekken, en HARM voor repeterend hand-armwerk. Werkhoudingen beoordelen we waar nodig met methoden zoals RULA of OWAS.
Wat zijn veelvoorkomende klachten door fysieke overbelasting?
Veelvoorkomende klachten zijn rug-, nek- en schouderpijn, klachten aan arm, nek en schouder (vroeger RSI genoemd), gewrichtsproblemen en vermoeidheid. Ze ontstaan vaak door verkeerd tillen, langdurig dezelfde houding of herhalende bewegingen zonder voldoende afwisseling of rust.
Voor welke bedrijven is een onderzoek naar fysieke belasting geschikt?
Voor elk bedrijf waar medewerkers lichamelijk werk doen, zoals in de bouw, logistiek, zorg, horeca en productie. Maar ook kantoorwerk met veel beeldschermwerk en een verkeerde werkhouding valt onder fysieke belasting.
Hoe wordt een onderzoek naar fysieke belasting uitgevoerd?
Het onderzoek begint met een intake over de werkzaamheden en eventuele klachten. Daarna observeren we medewerkers tijdens hun werk en beoordelen we houdingen en handelingen met erkende methoden. Je ontvangt een rapport met de bevindingen en concrete verbeteradviezen.
Hoe lang duurt een onderzoek naar fysieke belasting?
Dat hangt af van het aantal functies en werkplekken. Een onderzoek bij een kleine groep medewerkers kan binnen een dag, terwijl een onderzoek bij meerdere afdelingen of functies enkele dagen in beslag kan nemen.
Wat kan ik doen om fysieke belasting te verminderen?
Richt werkplekken ergonomisch in, zet hulpmiddelen zoals til- of hefapparatuur in en leer medewerkers verantwoord tillen en werken. Ook taakafwisseling en voldoende herstelmomenten verlagen de belasting. We adviseren graag over maatregelen die passen bij jouw organisatie.
Wat is een nadere inventarisatie fysieke belasting?
Een verdiepend onderzoek naar tillen, duwen, trekken, repeterend werk en werkhoudingen, als uit de RI&E blijkt dat daar een risico ligt. Het Arbobesluit verplicht de werkgever om de risico's van fysieke belasting te beoordelen (artikel 5.2). Bij de nadere inventarisatie gebruiken we methoden als NIOSH, KIM en HARM, afhankelijk van het soort werk.
Fysieke belasting laten beoordelen?
Vraag vrijblijvend een offerte aan. We bespreken de werkzaamheden en stellen een onderzoek op dat past bij jouw organisatie. Je hoort binnen 48 uur van ons.














